Tijdens zo’n klus kom je soms verborgen gevaren tegen, zoals oude asbesthoudende materialen, verouderde bedrading en schakelpanelen met scherpe metalen randen. Het is belangrijk om precies te weten wat wel en niet veilig is, want de kleinste fout kan grote gevolgen hebben voor gezondheid en veiligheid.
Je loopt het risico op blootstelling aan stoffen als asbest, die zich vaak schuilhouden rondom elektriciteitsleidingen of oude meterkasten. Naast het gevaar van asbestvezels kom je ook andere risico’s tegen, zoals elektrocutie, stofontwikkeling door boren en eventuele instabiele constructies. Elk risico vraagt om een eigen aanpak en bescherming.
Bij een elektra renovatie let je niet alleen op de bedrading zelf, maar check je alles: plafondplaten, leidingschachten, oude stoppenkasten en plekken waar het isolatiemateriaal kan zitten. Door te herkennen wat risicovol is en met de juiste bescherming te werken, voorkom je dat je jezelf of anderen in gevaar brengt. Goed voorbereid stap je veiliger én slimmer elk project in!
Wat betekent asbest in elektra renovatie?
Asbest is een mineraal dat jarenlang als bouwmateriaal is gebruikt vanwege zijn isolerende, brandwerende en slijtvaste eigenschappen. In woningen en bedrijfspanden komt asbest vooral voor in golfplaten, vloerzeil, leidingisolatie en meterkasten. De vezels zijn gevaarlijk als ze vrijkomen, bijvoorbeeld bij het breken, zagen of boren tijdens een elektra renovatie. Door strikte regelgeving van de Nederlandse overheid (zoals vastgelegd in het Asbestverwijderingsbesluit en via instanties als Rijksoverheid en TNO) moet je uiterst zorgvuldig omgaan met asbest, zeker bij het vervangen van bedrading, het aanpassen van de groepenkast of het aanleggen van nieuwe stopcontacten in oudere panden.
Geschiedenis: Waarom moet je opletten bij oude elektrische installaties?
Vanaf begin twintigste eeuw tot ver in de jaren ’80 was asbest populair in de Nederlandse bouw, vooral in utiliteitsbouw en woningen. Oude installaties bevatten vaak nog componenten die asbesthoudend zijn. Denk aan de vezelplaten achter de groepenkast of asbestkoord in aansluitingen. Als je geen rekening houdt met deze risico’s, kun je bij het renoveren van de elektra onbedoeld schadelijke asbestvezels losmaken. De bewustwording ontstond pas in de late jaren ’80, waarna asbest is verboden en gevaarlijke toepassingen zijn aangepakt door professionele asbestinventarisatiebedrijven.
Hoe herken je asbest en andere risico’s bij elektriciteit?
Asbest is lastig te herkennen. Het kan wit, grijs of bruin zijn en lijkt soms veel op gewoon cement of isolatiemateriaal. Elektrische risico’s gaan vaak samen met verouderde leidingen, oude groepen, gebrek aan aardlekschakelaars of slechte aarding. De kans op brandwonden, kortsluiting en elektrocutie is veel groter als de installatie niet is aangepast aan de moderne eisen van NEN 1010 en NEN 3140 (de nationale veiligheidsnormen voor laagspanningsinstallaties).
- Asbest in meterkasten: In veel huizen van vóór 1993 kan de meterkast een asbesthoudende achterplaat bevatten. Bij het vervangen van de groepenkast of uitbreiden naar een 3-fase-groepenkast is dit een cruciaal aandachtspunt.
- Verouderde installaties zonder aarding: Ouderwetse installaties missen vaak aardlekschakelaars, waardoor de kans op stroomlekken en (brand-)gevaar toeneemt.
Stappenplan: Veilig omgaan met asbest bij elektra renovatie
Een zorgvuldige renovatie begint met herkenning, gevolgd door een vast stappenplan volgens het Landelijk Asbestvolgsysteem (LAVS). DAMAN installatietechniek volgt altijd de juiste procedure:
- Inventarisatie: Inspecteer het pand op mogelijk asbesthoudende materialen door een gecertificeerd asbestinventarisatiebedrijf. Bij twijfel: laat monsters analyseren in een gecertificeerd laboratorium.
- Werkvoorbereiding: Stel een werkplan op conform de SC-540 richtlijn voor de asbest- en bouwsector. Gebruik beschermende uitrusting: wegwerpoverall, mondmasker FFP3 en luchtdichte handschoenen.
- Asbest veilig verwijderen: Alleen een gecertificeerd asbestsaneringsbedrijf (zoals aanbevolen door Stichting Certificatie Asbest) mag asbest verwijderen. Markeer de werkplek, sluit ventilatieopeningen af en voorkom verspreiding van vezels door nat te werken.
- Renovatie elektra: Na veilige sanering, start met het vervangen of upgraden van elektrische installaties: nieuwe bedrading, moderne automaten, aardlekbeveiliging en slimme meters. Gebruik alleen producten met een KEMA KEUR keurmerk voor optimale veiligheid.
- Eindcontrole: Laat de installatie altijd keuren door een erkend elektricien (UNETO-VNI lidmaatschap) volgens de NEN 1010-inspectierichtlijn. Zo weet je zeker dat alles veilig en conform de wettelijke eisen is uitgevoerd.
Andere belangrijke risico’s: Lood, schimmels en verouderde bekabeling
Naast asbest kom je in oude woningen regelmatig andere gevaren tegen:
- Loodhoudende leidingen: In huizen van vóór 1960 kan nog lood onder de vloer of in de muren liggen. Lood is giftig, vooral gevaarlijk bij renovaties waarbij leidingen doorgeslepen worden.
- Schimmels achter wandcontactdozen: Slechte ventilatie zorgt voor schimmelvorming. Schimmels zijn niet direct een technisch risico, maar kunnen wel voor kortsluiting, corrosie en gezondheidsklachten zorgen.
- Verouderde katoenen bedrading: Bekabeling van vóór 1970 is vaak omwonden met katoen, wat snel kan uitdrogen en breken. Dit verhoogt de kans op elektrische storingen en brand.
- PCB’s in oude schakelkasten: Polychloorbifenylen konden tot in de jaren zeventig in condensatoren zitten. Deze chemicaliën zijn schadelijk voor milieu en gezondheid.
Processen, technieken en hulpmiddelen voor veilige elektra renovatie bij asbest
Voor een veilige renovatie van elektra zijn gespecialiseerde hulpmiddelen en technieken essentieel:
- Stofafzuiging met HEPA-filters: Professionele stofzuigers vangen losse asbestvezels effectief op, wat essentieel is bij slijpen of boren in verdachte zones.
- Laagspanningsdetectors en leidingzoekers: Elektrische leidingen in muren worden veilig opgespoord met professionele detectors, zodat je niet per ongeluk in een asbesthoudende plaat of oud leidingnet boort.
- Thermografische inspectiecamera’s: Hiermee spoor je slecht geïsoleerde of warme kabels op, wat mogelijke brandhaarden door slechte verbindingen voorkomt.
- Elektrische test- en meetapparatuur: Apparatuur zoals de Fluke 1660-serie wordt gebruikt om aardlek, isolatiewaarde en continuïteit te toetsen volgens de modernste normen.
Meer weten over veilige renovatie en asbestrisico’s?
DAMAN installatietechniek is specialist in complete elektra renovatie, veilig werken met asbest, keuringen en modernisering van groepenkasten. Vragen of wil je weten of jouw pand asbestvrij is voor je start met renoveren? Vraag direct vrijblijvend een advies aan via gratis offerte asbest en elektra renovatie.
Meest gestelde vragen
1. Hoe herken je asbest tijdens een elektra renovatie, en wat doe je als je het tegenkomt?
Asbest vind je vaak in oudere huizen achter plafonds, in oude buizen of rondom meterkasten. Merk je vezelachtige platen of grauwe isolatie bij het openbreken? Schakel direct je werkzaamheden uit voorzorg stil en raadpleeg een gecertificeerd asbestinventarisatiebedrijf, zoals die erkend door SCA en gecertificeerd conform de SC-540 norm. Laat de situatie altijd inspecteren voordat je verder gaat: veiligheid en preventie staan voorop bij DAMAN installatietechniek.
Zelf asbest verwijderen mag niet; dit vereist geschoolde specialisten en heldere procedures volgens het Landelijk Asbest Volgsysteem (LAVS). Denk aan beschermende kleding en het afsluiten van het werkgebied. Hierdoor verklein je gezondheidsrisico’s, zoals asbestose of longkanker, aanzienlijk. Wil je meer weten over risico’s en aanpak bij jou in de buurt? Check onze pagina over Elektricien Zoetermeer!
2. Welke protocollen moet je volgen bij het werken in asbestverdachte situaties tijdens elektrawerk?
Je begint altijd met een risicoanalyse volgens de Arbowet en het RIVM-richtlijn voor asbestveilig werken. Probeer niet zelf te testen of te schrapen: laat een gecertificeerd bedrijf monstername en beoordeling uitvoeren. Gebruik de juiste PBM’s, zoals FFP3-maskers en disposable overalls, zodat vezelinhalatie geen kans krijgt. Meld de vondst bij je opdrachtgever en de gemeente bij twijfel, voordat verdere saneringswerkzaamheden starten.
Voor elk scenario geldt: houd je aan het Stappenplan Asbest Veilig Werken zoals ondersteund door TNO en Bouwend Nederland. Dit voorkomt in contact komen met gevaarlijke stoffen, ook bij onverwachte risico’s als oude kabelisolatie of fittingen. Zo wordt je renovatietraject volgens de hoogste veiligheidsnormen uitgevoerd. Ontdek hoe we dit ook aanpakken als Installatiebedrijf Nootdorp.
3. Hoe bescherm je jezelf tijdens elektrawerk bij aanwezigheid van asbest of andere gezondheidsrisico’s?
Draag altijd beschermende middelen zoals een asbestmasker type FFP3, handschoenen en overall, zeker als je kabels doortrekt in asbestverdachte ruimtes. Zet het gebied af met waarschuwingsborden, en minimaliseer verspreiding van vezels door nat te werken. Voorkom blootstelling door zorgvuldig gereedschap te gebruiken, zoals stofarme opensnijders conform de NEN 2990 norm en wegwerpmateriaal.
Na je werkzaamheden spoel je zonder je kleding uit te trekken het eventueel aanwezige asbeststof van de overall en werkmateriaal af. Voer gebruikte beschermingsmiddelen af via speciaal daarvoor bestemde asbestzakken – nooit bij gewoon afval. Veiligheid staat altijd centraal bij DAMAN installatietechniek. Wil je meer weten voor een project in de regio? Kijk bij Installatiebedrijf Gouda!
